PvCF

logo PvCF

Systeem

Vorige onderdeel: Inleiding

Volgende onderdeel: Apparaten

Instellingen: Systeem - Beeldscherm

Het belangrijkste item in deze instelling is de grootte van de letters en andere onderdelen op je bureaublad. Als je de letters te klein (of te groot) vindt kun je hier de instelling wijzigen. De achtergrond van deze instelling is de vaste optimale resolutie van de platte schermen. Als letters te klein zijn kun je niet zomaar de resolutie aanpassen. Dat kon vroeger, met de buizenschermen, wel.
Windows geeft zelf al een waarde die algemeen past bij het beeldscherm dat het aantreft, maar je kunt zelf de letters groter of kleiner maken met de schuifknop. Als de schuifknop niet voldoet kun je bij de geavanceerde instellingen de waardes nog verder aanpassen.

Beeldscherminstellingen
Beeldscherminstellingen

Instellingen: Systeem - Meldingen en acties

Windows kan heel veel gegevens op je beeldscherm tonen, het is aan jou of je hiervan gebruik maakt.
Interessant is dat je hier de meldingen op het vergrendelscherm kunt uitzetten; die meldingen kan iedereen zien die achter je computer zit, zonder het wachtwoord te kennen. Als je geen wachtwoord gebruikt maakt dat niet uit, als je de computer wel met een wachtwoord beveiligd moet je beslissen of je dat wilt.
Meldingen verbergen tijdens een presentatie staat standaard uit, die is misschien juist interessant om aan te zetten als je met enige regelmaat presentaties geeft.
Ik zet eigenlijk altijd alles uit. De pictogrammen op de taakbalk zet ik juist weer allemaal aan, de systeempictogrammen ook (bijna) allemaal. Het is allemaal vooral een kwestie van smaak en gewoonte.

Meldingen en Acties
Meldingen en Acties. Hier kun je aangeven welke meldingen je wilt krijgen en welke programma's je vanuit de taakbalk kunt starten.

Instellingen: Systeem - Apps en onderdelen

Dit is het onderdeel waar alle geïnstalleerde programma's staan, vroeger Programma's en onderdelen. Op deze plek kun je de programma's terugvinden die je geïnstalleerd hebt. Het is mogelijk om programma's naar een andere schijf te verplaatsen of, als het geen standaard Windows app is, te verwijderen.
Verplaatsen lijkt een leuke optie, maar je kunt beter vooraf nadenken over de indeling van je computer: Een C: schijf voor systeem en programma's en een D: schijf voor data. Is ook veel handiger bij het back-uppen.

Apps en onderdelen
Apps en onderdelen: De geïnstalleerde programma's, hier alleen van Mozilla

Optionele onderdelen beheren

De hier te installeren onderdelen hebben betrekking op de taalonderdelen: teksten herkennen (OCR), of extra talen toevoegen. Ook assistente Cortana kun je hier installeren, vooralsnog alleen in het Engels. Maar of dat een gemis is weet ik niet.

Optionele onderdelen
Optionele onderdelen zien op de taal waarin Windows met je communiceert

Instellingen: Systeem - Multitasking

Het bovenste deel bestaat uit drie schuifjes om vensters netjes vast te maken aan de rand van je beeld. De bovenste twee maken dat mogelijk. De derde biedt, als je een venster hebt vastgeklikt, een overzicht van de programma's die je daarnaast in beeld kunt hebben. De eerste twee heb ik aan, de derde niet.

Multitasking
Multitasking: Slepen met vensters

Virtuele Bureaubladen

Virtuele Bureaubladen zijn meerdere bureaubladen die je naast elkaar kunt openen; Op de ene je tekstverwerker, in volledige scherm modus, op de tweede de browser en op de derde je mail programma. Als je er aan gewend bent werkt het prettig.
NB: vroeger waren er ook dergelijke programma's, die ook wel de boss-knop werd genoemd.
Je schakelt virtuele bureaubladen in met de knop taakweergave, vanaf linksonder in de taakbalk de derde knop, naast de startknop en de zoekknop. De knop is een soort vierkantje met 2 rechthoekjes ernaast.
Klik erop en je krijgt een overzicht van alle draaiende programma's. Rechtsonder verschijnt een plusteken; klik daarop en je krijgt een extra, virtueel, bureaublad.
Navigeren tussen de bureaubladen kun je met je toetsenbord. Druk de Windowstoets en de Ctrl-toets tegelijk in en met de pijltjestoetsen links en rechts kun je tussen de bureaubladen navigeren.

Het werk verdelen
Het werk verdelen over meerdere (virtuele) beeldschermen

Instellingen: Systeem - Tabletmodus

Naar ik heb begrepen herkent Windows 10 de tabletmogelijkheden van computers vrij goed, ik heb er geen ervaring mee. Als je een hybride hebt, een computer die als tablet en als laptop gebruikt kan worden, kun je hier instellen welke modus je voorkeur heeft. De opties lijken mij redelijk zelf verklarend, ik ga ervan uit dat de werking dienovereenkomstig is.

Tabletmodus
De tabletmodus

Instellingen: Systeem - Batterijbesparing

Als je op de optie Extra energie-instellingen klikt kom je uit bij de Batterijbesparing. Je ziet hier hoelang de batterij het nog volhoudt en of Batterijbesparing is ingeschakeld.

Batterijbesparing
Batterijbesparing
Als je op Batterijverbruik klikt krijg je een overzicht van de energie die de afzonderlijke programma's de afgelopen periode (standaard 24 uur) hebben gebruikt.
Verbruik
Een overzicht van de energie die de programma's hebben verbruikt
De Instellingen voor batterijbesparing bieden de mogelijkheid in te stellen bij welk restvermogen de batterijbesparing wordt ingeschakeld. Je kunt daarbij aangeven welk achtergrondprogramma wel moet blijven lopen.
Instellingen voor batterijbesparing
Instellingen voor batterijbesparing wijzigen

Instellingen: Systeem - Energiebeheer en slaapstand

De mogelijke instellingen die je hier te zien krijgt zijn afhankelijk van de mogelijkheden van je computer. Op een desktop krijg je alleen de optie om in te stellen wanneer het scherm uitgeschakeld moet worden. Op een laptop komt er de optie voor de slaapstand bij en wordt er onderscheid gemaakt tussen het al dan niet aangesloten zijn op netstroom.

zuiniger met energie om gaan
Energie instellingen om iets zuiniger met de kostbare energie om te gaan, of langer met de accu te werken

Instellingen: Systeem - Opslag

De optie die een overzicht geeft van het gebruik van de harde schijf of schijven. Het biedt ook de mogelijkheid om de standaardopslaglocatie aan te passen.
Dubbelklik op de balk en je krijgt een gedetailleerd overzicht van het gebruik. En dan blijkt deze optie voor mij onbruikbaar. Ik heb mijn harde schijf vol, klopt, maar niet zo vol. Het Windows deel van de schijf is 100 GB, daarna volgt een met VeraCrypt versleutelde partitie van 100 GB. Het systeem heeft dit niet door en ziet de hele tweede partitie als een noodzakelijk systeembestand van Windows. Ik kan er dus ook geen opslaglocatie van maken voor mijn data!
Een SD kaart die volledig met BitLocker versleuteld is wordt wel correct herkend door Windows, maar niet door Linux. En waarschijnlijk omdat het een verwisselbaar medium is, hier kan derhalve ook geen opslaglocatie van maken voor mijn data.
Toelichting: VeraCrypt is de opvolger van TrueCrypt. Roddel en achterklap verklaarden TrueCrypt als lek, mogelijk vanuit de NSA omdat er geen achterdeur inzat. Maar dat is misschien ook alleen roddel. In elk geval, het is TrueCrypt dankzij een met crowdfunding betaald onderzoek compleet onderzocht, en veilig verklaard. De naam was echter aangetast, dus moet er een nieuwe komen, een voortzetting (in het jargon: een Fork) van TrueCrypt. Ik prefereer VeraCrypt boven BitLocker omdat het enerzijds met open source werkt, en anderzijds zowel onder Windows, MacOSX als Linux werkt.
Op de resterende 37 GB van mijn schijf staat Linux, vandaar VeraCrypt. Linux is een partitie die Windows in het geheel niet kent.

Grootte van het opslaggeheugen
Een benadering van de gebruikte opslagruimte …
Vulling van het opslaggeheugen
… en de verdeling daarvan …
Details van het opslaggeheugen
… desgewenst op detailniveau

Instellingen: Systeem - Offlinekaarten

Deze optie heeft niets met een kaartspel te maken, maar met landkaarten. Het zijn de kaarten die behoren bij de app Kaarten. De basis hiervan is het programma Here dat Microsoft gratis meekreeg toe het Nokia overnam. Deze, op zich goede software, verdient volgens mij een plek op een telefoon of tablet met een GPS-ontvanger, op een laptop gebruik ik het niet en daarom krijgt deze app geen rechten van mij.

Offlinekaarten
Offlinekaarten voor navigatie, nuttig op tablets en telefoons

Instellingen: Systeem - Standaard-apps

Microsoft levert voor alle handelingen die wij met een computer willen doen een standaardoplossing mee. Het staat je vrij er andere software voor te gebruiken. Zo kan (wil) ik niet wennen aan de nieuwe browser, Microsoft Edge, en gebruik ik nog Mozilla Firefox. Als kleine en eenvoudige muziekspeler houd ik het nog altijd bij Winamp. Hoe het ook zij, zonder sentimenteel te doen, hier kun je je eigen programma's instellen. en heb je spijt, dan kun je met een druk op de knop de originele instellingen herstellen.
Een ander standaardprogramma kies je door op de betreffende app te klikken, bijvoorbeeld de browser. Je krijgt dan een lijstje met geïnstalleerde programma's. Je ziet dat ik Firefox al geïnstalleerd heb, de Internet Explorer heeft Microsoft zelf op de schijf gezet. Extra programma's kun je ook in de Windows store gaan zoeken.

standaard programmas
De standaard programma's om een bepaald type bestand te openen
standaard programma kiezen
Je kunt zelf een programma kiezen

Voor foto's (jpeg bestanden dus) was ik best tevreden over de Windows Photo Viewer. Die is ook onder Windows 10 nog aanwezig, alleen je kunt hem niet instellen. Gelukkig kun je op het internet registerhacks vinden om deze viewer weer als standaard in te stellen, maar je wilt zo niet omgaan met een computer waarop je belangrijke documenten opslaat en waarmee je misschien aangifte doet en internetbankiert. Als je de registerhack begrijpt, heb je hem niet nodig. Domweg een hack uit onbekende bron installeren is altijd een slecht idee. Maar het werkt wel. Ik snap hier de achterliggende gedachte van Microsoft niet: Wel de Photo Viewer meeleveren maar geen mogelijk bieden deze te gebruiken.
Als je de hack hebt toegepast kun je de Photo Viewer niet op de reguliere manier als standaardviewer kiezen, dat moet weer op de ouderwetse manier: In de verkenner rechtsklikken op een jpeg bestand, kiezen voor openen met | Kies een andere app. Je krijgt dan een lijstje, kies voor de Windows Photo Viewer en zet een vinkje bij Altijd deze app gebruiken voor het openen van .JPG bestanden.
Omdat Microsoft dit programma wil uitrangeren krijg je in de lijst met standaard apps niet te zien dat het gelukt is. Maar het werkt wel! Zucht, kreun, steun.

standaard programma kiezen met de verkenner
Je kunt een programma ook kiezen door er in de verkenner met de muis rechts op te klikken
standaard programma niet kunnen kiezen met de verkenner
Soms is iets meer moeite nodig om een standaard programma te kiezen. Doe dat alleen als je zeker weet wat je doet.
Na de registerhack wel
Na de registerhack heb je een extra mogelijkheid

Instellingen: Systeem - Info

De laatste systeemoptie is info. Hier vind je alle technische gegevens van je computer, je kunt er eens kijken of je gekregen hebt wat je hebt gekocht.

Systeeminfo
Systeeminfo, met veel linkjes om dieper te kijken

Vorige onderdeel: Inleiding

Volgende onderdeel: Apparaten

Inleiding

Conclusie

Windows 10 instellingen: Een overzicht van de mogelijkheden van de instellingen van de nieuwste versie van het meest gebruikte besturingssysteem.

Bron: Jan Chris ©, eerder gepubliceerd in de Computer Express 6 van 2015

Je kunt mij mailen op janpuntchrisatpvcfpuntnl.

Laatste update: 9 november 2015
.